Patiëntenrechten vormen de juridische basis van de relatie tussen patiënt en zorgverlener. Ze beschermen de positie van de patiënt en geven zorgverleners duidelijke kaders voor zorgvuldig, transparant en professioneel handelen.
Patiëntenrechten spelen binnen het gezondheidsrecht een centrale rol bij informatieverstrekking, toestemming voor behandeling, privacy, dossierinzage, klachten en aansprakelijkheid.
Wat zijn patiëntenrechten?
Patiëntenrechten zijn wettelijke rechten van patiënten tegenover zorgverleners en zorginstellingen. In Nederland zijn deze onder meer vastgelegd in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), de Wvggz (Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg), de Wzd (Wet zorg en dwang) en de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ).
De belangrijkste patiëntenrechten op een rij:
- Recht op duidelijke informatie over diagnose, behandeling en risico's
- Recht op zelfbeschikking en toestemming voor medische behandeling (informed consent)
- Recht op inzage in en correctie van het medisch dossier
- Recht op privacy en bescherming van medische gegevens
- Recht op een second opinion
- Recht om een behandeling te weigeren
- Recht om een klacht in te dienen bij onzorgvuldige zorgverlening
Zorgverzekeringswet en vergoedingen
De Zorgverzekeringswet (Zvw) bepaalt op welke zorg u aanspraak heeft en onder welke voorwaarden zorgverzekeraars die zorg vergoeden. In de praktijk leidt dat regelmatig tot discussies: is een behandeling verzekerde zorg, geldt het basispakket of aanvullend pakket en wat is de reikwijdte van het recht op vrije artsenkeuze bij niet-gecontracteerde aanbieders?
Wij adviseren zorgaanbieders en patiënten over machtigingen en materiële controles, over (gedeeltelijke) afwijzing van declaraties, over contractuele voorwaarden tussen zorgverzekeraar en zorgaanbieder en over geschillen bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ). Ook denken wij mee over de aansluiting tussen de Zvw, de Wlz (Wet langdurige zorg) en de Wmo, zodat duidelijk is welk wettelijk kader op welke zorgvorm van toepassing is.